Ifihan si Kale
Kale, tí a tún mọ̀ sí ẹ̀fọ́ ewébẹ̀, ẹ̀fọ́ ewébẹ̀, tàbí ẹ̀fọ́ curly, jẹ́ ti ilẹ̀ Mediterranean àti Asia Minor. Wọ́n ń gbìn ín káàkiri ní àwọn agbègbè olóoru bíi United Kingdom, Netherlands, Germany, àti United States. Kale máa ń gbèrú ní ojúọjọ́ olóoru, pẹ̀lú ìwọ̀n otútù tó dára jùlọ tí ó wà láàárín 20–25°C. Ó ní ìfaradà òtútù púpọ̀, ó sì lè fara da ìfaradà sí àwọn òtútù tó kéré sí -10°C sí -15°C fún ìgbà díẹ̀.
Kale jẹ́ ọlọ́rọ̀ gidigidi ní àwọn fítámìnì C, A, àti K. Iye fítámìnì C rẹ̀ ju ìlọ́po méjì lọ ti lẹ́mọ́ọ́nù, ìwọ̀n fítámìnì A rẹ̀ jọ ti kárọ́ọ̀tì, iye fítámìnì K rẹ̀ sì ga ju ti broccoli lọ ní ìlọ́po 3.8—ó ń ṣe ìrànlọ́wọ́ pàtàkì fún fífa kálsíọ́mù àti iṣẹ́ ìdènà ẹ̀jẹ̀. Ó tún jẹ́ orísun ohun alumọ́ni tó dára jùlọ, pàápàá jùlọ kálsíọ́mù pẹ̀lú ìwọ̀n tó pọ̀ àti wíwà ní ìlera, pẹ̀lú irin, pósíọ́mù, àti mágnẹ́síọ̀mù. Ní àfikún, kale ní okùn oúnjẹ tó pọ̀, èyí tó ń ṣe ìrànlọ́wọ́ fún ìlera ìfun, pẹ̀lú àwọn èròjà amúniláradá tí ó lè ṣe ìrànlọ́wọ́ láti dín ìgbóná ara kù àti láti dènà àrùn jẹjẹrẹ.
A le din-din awọn ewe kale ti o tutu, lo ninu awọn saladi, fi kun si ọbẹ, tabi ṣe ilana rẹ si jams gẹgẹbi eroja fun ohun mimuàti àwọn oúnjẹ tí a ti sè. Fún àpẹẹrẹ, a lè fi ápù aláwọ̀ ewé ṣe Kale & Green Apple Fruit & Chunks Base Jam. Adùn ápù aládùn àdánidá náà ń mú kí àwọn ewéko tuntun ti ewéko kale kún un, èyí tí ó mú kí ó dára fún tíì èso, wàrà, àwọn ohun mímu kọfí pàtàkì, àwọn ohun tí a fi ń sè, tàbí gẹ́gẹ́ bí ìfọ́nká. Ní àwọn orílẹ̀-èdè ìwọ̀ oòrùn, a tún máa ń lo ápù gẹ́gẹ́ bí èròjà oúnjẹ díẹ̀, tí a sábà máa ń rí nínú sáládì àti àwọn oúnjẹ mìíràn tí ó dá lórí ìlera.
